SPK / SPL Düzey 1 Çıkmış Sorular ve Çözümleri 2026 — Tüm Modüller
02.05.2026 • 18 dk okuma
SPK ve SPL Aynı Sınav Mı?
Evet — SPK lisanslama sınavları, Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu (SPL) tarafından düzenlenir. Bu nedenle "SPK çıkmış sorular" ve "SPL çıkmış sorular" arandığında aynı sınav türünden bahsedilir. Aşağıdaki rehber her iki terminolojiyi de kapsamaktadır.
Özet Cevap
spl düzey 1 lisansı, sermaye piyasalarında operasyon sorumlusu, müşteri temsilcisi ve irtibat bürosu sorumlusu gibi pozisyonlarda çalışabilmek için zorunlu olan temel seviye belgedir. Sınav; Mevzuat, Araçlar, Yatırım Kuruluşları ve Takas/Saklama olmak üzere 4 modülden oluşur. Başarı için her modülden en az 50, ortalamada ise 60 puan alınması gerekmektedir.
Türkiye sermaye piyasalarının profesyonelleşme sürecinde en kritik basamaklardan biri olan spl düzey 1 lisanslama sınavı, finans sektöründe kariyer hedefleyen profesyoneller için temel bir yetkinlik göstergesidir. Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu (SPL) tarafından düzenlenen bu sınavlar, piyasa katılımcılarının teknik bilgi düzeyini standart altına almayı amaçlar. 2026 yılı itibarıyla Borsa İstanbul (BIST) ve VİOP işlem hacimlerindeki artış, lisanslı personel ihtiyacını daha da belirgin hale getirmiştir. Bu rehberde, sermaye piyasası faaliyetleri düzey 1 lisansı kapsamındaki tüm modüller, geçmiş yıllarda çıkan soru kalıpları ve 2026 yılı güncel mevzuat değişiklikleri ışığında hazırlanan çözüm analizleri detaylandırılmaktadır. Adayların sınavda başarılı olabilmesi için sadece teorik bilgiye değil, aynı zamanda operasyonel süreçlerin mantığına da hakim olmaları beklenmektedir. Finansal piyasalardaki dijitalleşme ve yeni düzenlemeler, spk düzey 1 sınav içeriğinin de her yıl güncellenmesine neden olmaktadır.
📑 İçindekiler
- SPL Düzey 1 Nedir ve Kapsamı Nelerdir?
- Sınav Yapısı ve Geçme Notu Kuralları
- Modül 1: Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Temel Kurallar
- Modül 2: Sermaye Piyasası Araçları 1
- Modül 3: Yatırım Kuruluşları ve Faaliyet Alanları
- Modül 4: Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
- Çıkmış Soru Analizleri ve Çözümleri 2026
- Sık Sorulan Sorular
SPL Düzey 1 Nedir ve Kapsamı Nelerdir?
Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 1 Lisansı, finans sektörüne giriş aşamasındaki profesyonellerin sahip olması gereken en temel yetki belgesidir. Sermaye piyasası içerisinde yer alan aracı kurumlar, bankalar ve portföy yönetim şirketlerinde belirli unvanlarla çalışabilmek için bu lisans yasal bir zorunluluktur. Lisansın temel amacı, piyasa çalışanlarının yatırımcılara sunduğu hizmet kalitesini artırmak ve piyasa dürüstlüğünü korumaktır.
2026 yılı itibarıyla finansal okuryazarlığın artması ve bireysel yatırımcı sayısının rekor seviyelere ulaşması, spk lisansı sahibi profesyonellerin sorumluluğunu daha da artırmıştır. Bu lisans, sahibine geniş kapsamlı yetkiler vermese de, operasyonel süreçlerin yönetimi ve temel düzeyde müşteri bilgilendirmesi yapma yetkisi tanır. Daha ileri seviye uzmanlıklar için SPK Düzey 2 Lisansı veya SPK Düzey 3 Lisansı hedeflenmelidir.
İstihdam Alanları
Aracı kurumlar, mevduat bankaları, katılım bankaları ve yatırım bankalarının operasyon birimleri.
Yetki Kapsamı
Müşteri temsilciliği, irtibat bürosu sorumluluğu ve takas/operasyon sorumluluğu.
Düzey 1 Lisansı İçin Gereken Modüller
Sınav, adayların dört temel alandaki yetkinliğini ölçer. Bu modüller; Sermaye Piyasası Mevzuatı, Sermaye Piyasası Araçları 1, Yatırım Kuruluşları ile Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri'dir. Her bir modül, finansal piyasaların farklı bir yapı taşını temsil eder. Örneğin, mevzuat modülü hukuksal çerçeveyi çizerken, takas ve saklama modülü işlemlerin arka planındaki teknik süreçleri ele alır.
Sınav Yapısı ve Geçme Notu Kuralları
spl düzey 1 sınavına hazırlanan adayların en çok dikkat etmesi gereken husus, başarı kriterleridir. SPK tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde, sınavın başarıyla tamamlanmış sayılması için iki aşamalı bir baraj sistemi uygulanmaktadır. Bu sistem, adayın hem modül bazında belirli bir yetkinliğe ulaşmasını hem de genel toplamda yeterli bir başarı göstermesini sağlar.
⚠️ Önemli Not: Başarı Kriterleri
Sermaye piyasası lisanslama sınavlarında her bir konu başlığından (modülden) en az 50 puan alınmalıdır. Ayrıca, tüm sınav konularının aritmetik ortalaması en az 60 olmalıdır. Bu şartlardan herhangi biri sağlanamadığı takdirde lisans almaya hak kazanılamaz.
Sınavlar genellikle çoktan seçmeli, her biri 25 sorudan oluşan testler şeklinde gerçekleştirilir. 2026 yılı sınav takvimine göre SPL, kağıt ortamında yapılan sınavların yanı sıra SPL Başvuru Sistemi (SBS) üzerinden e-sınav imkanlarını da genişletmiştir. Adaylar, başarısız oldukları modüllerden tekrar sınava girerek notlarını yükseltme hakkına sahiptirler.
💡 Sınav İpucu
Ortalama kuralı nedeniyle, en iyi olduğunuz modülden 80-90 bandında bir not almanız, zorlandığınız modüldeki 50 taban puanını telafi ederek genel ortalamanızı 60'ın üzerine taşımanıza yardımcı olur.
Modül 1: Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Temel Kurallar
Bu modül, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan tebliğleri kapsar. Sermaye piyasası faaliyetlerinin anayasası niteliğindeki bu düzenlemeler, piyasadaki tüm oyuncuların hak ve yükümlülüklerini belirler. Sınavda özellikle halka arz süreçleri, kamuyu aydınlatma yükümlülükleri ve piyasa bozucu eylemler (insider trading ve manipülasyon) üzerine yoğun sorular gelmektedir.
Mayıs 2026 itibarıyla mevzuatta yapılan güncellemeler, özellikle sürdürülebilirlik raporlaması ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik temel düzenlemeleri de içermeye başlamıştır. Adayların "Önemli Nitelikteki İşlemler Tebliği" ve "Pay Tebliği" gibi temel metinlere hakim olmaları gerekmektedir. Mevzuat soruları genellikle yoruma dayalı değil, doğrudan bilgiye dayalı (süreler, limitler, tanımlar) sorulardır.
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na göre, içeriden öğrenenlerin ticareti (bilgi suistimali) suçunun temel cezası aşağıdakilerden hangisidir?
✓ Doğru Cevap: B
Kanunun 106. maddesine göre, bilgi suistimali suçunu işleyenler 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca elde edilen menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezası da uygulanır.
Modül 2: Sermaye Piyasası Araçları 1
Bu bölüm, temel finansal enstrümanları ele alır. Hisse senetleri (paylar), borçlanma araçları (tahvil ve bono), yatırım fonları ve kira sertifikaları bu modülün ana konularıdır. SPK düzey 1 dersleri arasında sayısal hesaplamaların en yoğun olduğu modüllerden biridir. Temettü verimi, rüçhan hakkı kullanımı ve tahvil değerleme gibi konular sınavın ağırlık merkezini oluşturur.
2026 piyasa koşullarında, özellikle altın yatırımı ve gümüş gibi emtialara dayalı borsa yatırım fonlarının popülaritesi, sınav sorularında bu araçların çalışma prensiplerine daha fazla yer verilmesine neden olmuştur. Payların nominal değeri, ihraç fiyatı ve piyasa değeri arasındaki farklar net bir şekilde anlaşılmalıdır.
Gordon Büyüme Modeli (Hisse Değerleme)
Değişkenler: $P_0$: Hisse Fiyatı | $D_1$: Gelecek Dönem Beklenen Temettü | $r$: Gerekli Getiri Oranı | $g$: Temettü Büyüme Oranı
🧮 Rüçhan Hakkı Kullanım Değeri Hesaplaması
Eski hisse fiyatı $P_e = 20$ TL, rüçhan kullanma fiyatı $R = 1$ TL ve bedelli artırım oranı $\%100$ ($n=1$).
Yeni (teorik) fiyat formülü: $P_{yeni} = \frac{(P_e + n \times R)}{(1 + n)}$
$P_{yeni} = \frac{(20 + 1 \times 1)}{(1 + 1)} = 10,5$ TL.
Hisse senedinin bölünme sonrası teorik fiyatı 10,5 TL'dir.
Modül 3: Yatırım Kuruluşları ve Faaliyet Alanları
Yatırım kuruluşları modülü, piyasada aracılık faaliyetlerini yürüten kurumların organizasyonel yapılarını ve uymaları gereken operasyonel kuralları inceler. Aracı kurumların sahip olması gereken lisans türleri (dar yetkili, kısmi yetkili, geniş yetkili) bu bölümün en kritik konusudur. Ayrıca, yatırım danışmanlığı ve portföy yöneticiliği faaliyetlerinin sınırları net bir şekilde çizilir.
Sermaye piyasası faaliyetleri çerçevesinde yatırım kuruluşlarının sermaye yeterliliği yükümlülükleri ve müşteri varlıklarının korunması (emanet yetkisi) üzerine sorular sıklıkla karşımıza çıkar. 2026 yılındaki güncel düzenlemelerle birlikte, dijital platformlar üzerinden sunulan yatırım hizmetlerinde kimlik doğrulama ve uzaktan sözleşme süreçleri de müfredata dahil edilmiştir. Kredi derecelendirme lisansı gibi yan uzmanlıkların bu kurumlar içindeki yeri de önem kazanmıştır.
Dar Yetkili Aracı Kurum
Sadece emir iletimine aracılık ve işlem aracılığı faaliyetlerini yürütebilirler, portföy aracılığı yapamazlar.
Geniş Yetkili Aracı Kurum
Halka arza aracılık, portföy aracılığı ve saklama hizmetleri dahil tüm faaliyetleri yürütebilirler.
🔗 Modül Detayı
Yatırım Kuruluşları modülünün aracı kurum lisans türleri, portföy yönetim şirketleri, YTM ve ilgili 18+ çıkmış soru çözümü için bkz. Yatırım Kuruluşları Çıkmış Sorular ve Çözümleri 2026 — Detaylı Rehber.
Modül 4: Takas, Saklama ve Operasyon İşlemleri
Düzey 1 lisansının en teknik modülü kabul edilen bu bölümde, işlemlerin sonuçlandırılma süreçleri işlenir. Borsa İstanbul bünyesinde gerçekleştirilen işlemlerin Takasbank (İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.) ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdindeki süreçleri detaylandırılır. T+2 takas süresi, temerrüt işlemleri ve kaydi sistemin işleyişi ana temalardır.
Operasyonel süreçlerdeki hata payının minimize edilmesi amacıyla getirilen "Doğrudan Borçlandırma Sistemi" ve "Fon Bilgilendirme Platformu" gibi araçların kullanımı da bu modülün bir parçasıdır. Adayların, mülkiyetin el değiştirmesi ile nakdin el değiştirmesi arasındaki zaman farkını ve bu süreçteki riskleri (karşı taraf riski) iyi analiz etmesi gerekir. Gayrimenkul değerleme lisansı sahiplerinin bile temel düzeyde bu operasyonel işleyişi bilmesi, piyasa bütünlüğü açısından önemlidir.
💡 Sınav İpucu: Kaydi Sistem
Türkiye'de sermaye piyasası araçlarının tamamı kaydi olarak (elektronik ortamda) izlenmektedir. Fiziksel hisse senedi basımı yoktur. Bu sistemin merkezi ise MKK'dır.
Çıkmış Soru Analizleri ve Çözümleri 2026
Geçmiş yıllarda spl düzey 1 sınavlarında sorulan sorular incelendiğinde, belirli konu başlıklarının her sınavda tekrarlandığı görülmektedir. Aşağıda, 2026 yılı sınav trendlerine uygun olarak hazırlanan örnek sorular ve detaylı çözümleri yer almaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi pay sahiplerine tanınan mali haklardan biridir?
✓ Doğru Cevap: C
Pay sahiplerinin hakları mali ve idari (kişisel) haklar olarak ikiye ayrılır. Kar payı hakkı, tasfiye bakiyesine katılma hakkı ve yeni pay alma (rüçhan) hakkı mali haklardır. Diğer seçenekler idari haklar kategorisine girer.
Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda gerçekleştirilen bir işlemde takas süresi (T+n) genel kural olarak kaçtır?
✓ Doğru Cevap: C
BIST Pay Piyasası'nda işlemlerin nakit ve menkul kıymet takası işlemin gerçekleştiği günü izleyen ikinci iş gününde (T+2) tamamlanır. VİOP'ta ise bu süre genellikle T+1'dir.
Yatırım fonlarının malvarlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
✓ Doğru Cevap: B
Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca, yatırım fonu malvarlığı, kurucunun ve portföy saklayıcısının malvarlığından ayrıdır. Fon malvarlığı, fon hesabına olması dışında hiçbir amaçla haczedilemez, rehnedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.
Halka açık bir ortaklıkta, sermayenin yüzde kaçına sahip olan pay sahipleri "azınlık hakları"na sahip olur?
✓ Doğru Cevap: B
Halka açık ortaklıklarda sermayenin en az %5'ine sahip olan pay sahipleri azınlık haklarını kullanabilirler. Halka açık olmayan şirketlerde bu oran %10'dur.
Vadesi 1 yıldan uzun olan borçlanma araçlarına genel olarak ne ad verilir?
✓ Doğru Cevap: C
Kısa vadeli (1 yıla kadar) borçlanma araçlarına bono, uzun vadeli (1 yıldan uzun) borçlanma araçlarına ise tahvil denir. Hazine bonosu devlet tarafından çıkarılan kısa vadeli enstrümandır.
Sık Sorulan Sorular
SPL Düzey 1 lisansı kaç yıl geçerlidir?
SPL lisansları süresiz olarak verilir; ancak lisans sahiplerinin her üç yılda bir "Yenileme Eğitimi" almaları zorunludur. Yenileme eğitimlerine katılmayan kişilerin lisansları pasif duruma düşer ve piyasada imza yetkisi kullanamazlar. Eğitimin tamamlanmasıyla lisans tekrar aktif hale gelir.
Sınavda yanlışlar doğruları götürür mü?
SPL sınavlarında yanlış cevaplar doğru cevapları etkilemez. Başarı notu sadece doğru sayısı üzerinden hesaplanır. Bu nedenle adayların boş soru bırakmaması, istatistiksel olarak başarı şansını artıran bir unsurdur. Her soru eşit puana sahiptir.
Düzey 1 lisansı alan biri VİOP'ta müşteri temsilcisi olabilir mi?
Hayır, VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası) gibi türev araçların işlem gördüğü piyasalarda müşteri temsilciliği yapabilmek için Türev Araçlar Lisansı sahibi olunması gerekmektedir. Düzey 1 lisansı sadece temel sermaye piyasası araçlarını ve operasyonlarını kapsar.
Sınav başvurusu nereden ve nasıl yapılır?
Başvurular tamamen SPL'nin resmi internet sitesi olan SBS (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu Başvuru Sistemi) üzerinden online olarak yapılır. Adayların bir hesap oluşturması, sınav merkezini seçmesi ve sınav ücretini yatırması gerekmektedir. 2026 yılı itibarıyla ödemeler kredi kartı veya havale ile yapılabilmektedir.
Düzey 1 sınavına girmek için mezuniyet şartı var mıdır?
Sınava girmek için herhangi bir mezuniyet şartı aranmaz; ancak lisans belgesini fiziki olarak alabilmek ve sicile kaydolabilmek için en az iki yıllık ön lisans mezunu olma şartı bulunmaktadır. Lisansüstü mezuniyetler, bazı ileri düzey lisanslar için avantaj sağlasa da Düzey 1 için ön lisans yeterlidir.
Sonuç
spl düzey 1 sınavı, finans dünyasına profesyonel bir adım atmak isteyen herkes için aşılması gereken ilk ve en önemli eşiktir. 2026 yılı finansal ekosisteminde, regülasyonların sıkılaşması ve piyasa derinliğinin artması, bilgili ve lisanslı personel ihtiyacını vazgeçilmez kılmaktadır. Bu makalede ele alınan dört ana modül; mevzuat bilgisi, ürün tanıma yetkinliği, kurumsal işleyiş ve operasyonel kusursuzluk üzerine inşa edilmiştir. Sınavda başarıya ulaşmak, sadece geçmiş yıl sorularını ezberlemekle değil, finansal mantığı kavramak ve güncel piyasa verilerini takip etmekle mümkündür.
Özellikle 50/60 kuralına dikkat ederek, zayıf olunan modüllerin üzerine gitmek ve sayısal hesaplamalarda pratiklik kazanmak adayları bir adım öne çıkaracaktır. Unutulmamalıdır ki, bu lisans sadece bir belge değil, aynı zamanda yatırımcıların güvenini kazanmanın anahtarıdır. SPK Sınavı Nedir? başlıklı rehberimizden genel süreçler hakkında daha detaylı bilgi alabilirsiniz. Finansal kariyer yolculuğunuzda başarılar dileriz.
SPK Sınavlarına FinLisans ile Hazırlanın
2026 müfredatına uygun, tamamı çözümlü 15.000+ soru ve interaktif ders notları ile başarıyı yakalayın.
Hemen Ücretsiz Deneyin⚠️ Yasal Uyarı
Bu içerik yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Finansal kararlarınızda lütfen lisanslı yatırım danışmanlarına başvurun. Yatırım, sermaye kaybı riski içerir. Geçmiş performans gelecek sonuçların garantisi değildir.